Blokzijls erfgoed duikt weer op
03-11-2011
Het bouwkundige deel van de sluisrestauratie in Blokzijl is bijna afgerond. Volgende week worden de sluisdeuren geplaatst. De sluis in de Vollenhoofse dijk speelde vroeger een rol in de waterhuishouding tussen Zuiderzee en 'binnendijks', maar is nu meer van historische betekenis. |
Precies anderhalve eeuw nadat vakbroeders van toen de oorspronkelijke watergang door de zeedijk bouwden, zijn metselaars van nu bezig met de afronding van de sluisrestauratie in de Vollenhoofsedijk bij Blokzijl. In opleveringsjaar 1862 een waterbouwkundig 'kunstwerk' van groot praktisch belang, want via deze zogeheten 'suatiesluis' werd hoog Zuiderzeewater uit Blokzijl gehouden, of kon overtollig 'stadswater' bij een lage zeespiegel andersom wegstromen. "Nee, voor scheepvaart is dit sluisje nooit echt bedoeld geweest. |
|
|---|---|---|
| foto: Suzanne Breman |
Het ging puur om de waterhuishouding in het stadje en op omliggende landerijen achter de toenmalige zeedijk. Met het inpolderen van de Zuiderzee en de komst van gemaal Stroink iets verderop is de situatie van toen radicaal veranderd en werd het sluisje min of meer overbodig. De gemetselde koker dwars door de dijk hield eigenlijk alleen een functie voor het doorspoelen van Blokzijls stadswater met water uit het Vollenhoofse Meer. Niet voor niets is de sluis tientallen jaren geleden verder ook dichtgegooid met zand en waren sluisdeuren ook niet meer nodig. Wat toen overbleef was niet veel meer dan een duiker onder het wegdek", vertelt Ronnie Scholten, teamleider waterbeheer bij waterschap Reest en Wieden, opdrachtgever voor de restauratie. Het herstellen van de oorspronkelijke sluis - zelfs sluisdeuren worden binnenkort weer teruggeplaatst - heeft dan ook een meer ideële dan praktische achtergrond. Scholten: "Technisch gezien blijft een flinke waterpijp door de dijk voldoende, maar dit sluisje staat niet voor niets op onze eigen watererfgoedlijst. De cultuurhistorische waarde vonden we groot genoeg om een en ander in oude glorie te herstellen. Er komt hier ook een informatiepaneel bij met tekst en uitleg over de geschiedenis van dit sluisje en de noodzaak van aanleg toen de zee hier nog tegen de dijk klotste."
Tegelijk met de sluisrestauratie krijgt ook het naastgelegen stukje fiets- en wandelpad zijn historie een beetje terug. Precies daar namelijk reed ongeveer een eeuw geleden nog de stoomtram over een bruggetje Blokzijl in en uit. Dit treintje onderhield een passagiersdienst van en naar Zwolle, waarbij Vollenhove, Zwartsluis en Hasselt werden aangedaan. "Sluisje en de oude trambrug horen in historische zin eigenlijk een beetje bij elkaar. Vandaar dat we met de gemeente en provincie hebben geregeld dat er ook geld kwam om dat bruggetje direct mee te pakken."





