Doopsgezinde Gemeente Blokzijl
De Verenigde Doopsgezinde Gemeente Blokzijl,
is een kleine ondogmatische geloofsgemeenschap, welke iedere 3de Zondag van de maand een kerkdienst houdt om 19.00uur.
Indien anders, zie publicatie kerkgebouw.
Met als lijfspreuk:
dopen wat mondig is
spreken wat bondig is
vrij zijn in Christelijk geloven
daden gaan woorden te boven
Zij zijn een samenwerkingsverband aan gegaan met de Doopsgezinde Gemeente Giethoorn en de Doopsgezinde Gemeente Steenwijk.
Voorg. Ds.M.de.Vries
Binnenpad 48, 8355 BS Giethoorn
E-mail: matthijs.linda@12move.nl
Telefoon: 0521-85-2553
Kerkadres: Breestraat 2
Secr.: J.Middelhof, Wijde gang 2, 8356 DT Blokzijl,
E-mail: j.m.middelhof@hetnet.nl
Het kerkgebouw is zeer geschikt voor trouw- en rouwdienst. (ca. 100 personen)
Voor verhuur: email. j.m.middelhof@hetnet.nl
Het preekrooster voor 2012 ziet er als volgt uit:
Verenigde Doopsgezinde Gemeente Blokzijl |
|||||
| Preekrooster 2012 | |||||
| Dag
|
Datum
|
Aanvang
|
Eredienst
|
Predikant
|
Uit
|
| Zondag | 20 mei | 19.00 | Dienst | Ds. Boonstra-Duijf | Appelscha |
| Zondag | 17 juni | 19.00 | Dienst | Ds. M. de Vries | Giethoorn |
| Zondag | 22 juli | 19.00 | Dienst | Ds. T. Rijken | Amsterdam |
| Zondag | 19 augustus | 19.00 | Dienst | Zr. B. Groen-Mol | Giethoorn |
| Zondag | 16 september | 19.00 | Dienst | Ds. M. de Vries | Giethoorn |
| Zondag | 7 oktober | 10.00 | Broederschapsdag | Ds. M. de Vries | Giethoorn |
| Zondag | 11 november | 19.00 | Dienst | Zr. G. Meijer | Meppel-Emmeloord |
| Woensdag | 19 december | 19.00 | Adventsavond | Ds. M. de Vries | Giethoorn |
Korte beknopte historie van de Doopsgezinde gemeente Blokzijl
De Doopsgezinde Gemeente van Blokzijl is ontstaan in de 16de eeuw en is een van de oudste Doopsgezinde Gemeenten in Nederland. In de eerste helft van de 17de eeuw was meer dan de helft van de bevolking van Blokzijl Doopsgezind. Al in 1585 kregen de Doopsgezinden, die toen wensten toe te treden tot het schippersgilde, vrijstelling voor het afleggen van de eed.
Rond 1700 waren er drie verschillende stromingen
onder de Doopsgezinden, uiteenlopend in Gestrengheid in leer en leven.
De Menisten, zoals ze ook wel genoemd werden, van de strengere leer der
Vlamingen bouwden in 1647 een vermaning (zoals de kerkgebouwen van de
Doopsgezinden genoemd worden) aan de Noorderkaai (genaamd de Zon). De
strengste richting van de Danziger Oud Vlamingen, waarschijnlijk
ontstaan in1650, had een vermaning aan het Oude Verlaat.(de Gouden
Grendel). De benaming Danzig werd gebruikt omdat de oudsten
(voorgangers) daar meestal vandaan kwamen. Deze groep nam geleidelijk in
aantal af en verenigde in 1782 met de gematigde menisten, die kerkten
in een vermaning aan de Breestraat (het Lam). In 1802 verenigde zich ook
de
Noorderkaai gemeente met deze, zodat er een Doopsgezinde gemeente ontstond.
Tot 1820 waren de vermaningen aan de Noorderkaai en de Breestraat in gebruik.
De
kerk aan de Noorderkaai nr 10, die jaren verhuurd is geweest aan het
Nut van't Algemeen, werd in 1958 verkocht en is thans een
recreatiewoning.
De vermaning aan de Bestraat werd in 1700 gebouwd,
waarbij de Doopsgezinde vermaning van Amsterdam Singel 454 ook genaamd
de Zon als voorbeeld diende. Dat wil zeggen met een gaanderij rondom en
de preekstoel aan de rechterkant in het midden. Met kerstmis 1858 werd
de voorzanger vervangen door een orgel (hierna beschreven).
In 1862
vond onderleiding van de Zwolse architect A.J. Doyer een ingrijpende
verbouwing plaats. De gaanderij onder het orgel bleef gehandhaafd maar
de beide andere werden weggebroken,evenals de kerkenraads banken.
De
preekstoel werd verplaatst naar de zuidzijde in het midden. Ter
weerszijde werden deuren geplaatst. Die ter rechter zijde geeft toegang
tot de kerkenraadkamer; die ter linkerzijde is een schijndeur ter wille
van de symetrie. Tegen de zijkanten kwamen de mannenbanken met in het
midden stoelen voor de vrouwen.
In 1958 is de voorgevel vernieuwd, waarbij het bescheiden torentje is verwijderd.
Op
zondag 19 dec 1982 werd de vermaning opnieuw in gebruik genomen na een
fraaie restauratie door het architectenbureau Oosting en Beunderman te
Utrecht die werd begeleid door de Rijksdienst voor monumenten te Zeist
en het Oversticht te Zwolle.
Verder beschikte de Doopsgezinde
gemeente in de buurtschap Wetering nog over een sober houten gebouwtje
waarin tussen 1910 en 1964 des zondagsmiddags om de 14 dagen
kerkdiensten werden gehouden. Het is thans aan de Wetering West als
schuur ongebruikt.
Het archief (1646-1964) van de verenigde Doopsgezinde Gemeente Blokzijl, is in te zien in het Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.
Een zeldzaam orgel in de Doopsgezinde Kerk van Blokzijl
In
"eene staat der ontvangsten en uitgaven over het jaar 1857" vermeldt de
Doopsgezinde kerkeraad van Blokzijl:,,Voor jaren reeds gevoelde de
broederschap algemeen behoefte aan een kerkorgel doordien het gezang bij
ons veel te wenschen overlaat en het dikwijls meer ontsticht dan dat
hetzelve moest stichten en opwekken tot godsdienstig gevoel.".
In
1858 krijgt Jan van Loo, orgelmaker en wasdoekfabrikant te Zwolle,
opdracht tot " het vervaardigen en daar stellen van een nieuw Orgel naar
gemaakt bestek en Conditien,in de Doopsgezinde kerk te Blokzijl".
Jan van Loo maakte een balustrade-orgel met een klavier en aangehangen pedaal, met klaviatuur aan de linker
zijwand van de orgelkast.
Dispositie: (1858)
Manuaal: C-f""
Prestant: 8 voet
Holpijp: 8 voet
Viola di Gamba: 8 voet
Octaaf: 4 voet
Fluit: 4 voet
Octaaf: 2 voet
Ventiel: calcant
Pendaa
l: C t/m f klein octaaf
Zoals
het bestek vermeldt, werd "de sleepwindlade zodanig vervaardigd,
bewerkt en ingericht, dat nimmer doorspraak of enig ander gebrek van
dien aard er kan ontstaan! Deze windlade zal met deszelfs pypstokken
Roosters of pypstoelen, sleepen, ventielen enz: van best droog
wagenschot worden gemaakt.....
Uit het bestek blijkt welke stemming
van Loo voor dit orgel gebruikte: "na iedere stem dan naar zyn aard te
hebben geintoneert enalle van een vlugge en grondige aanspraak te hebben
voorzien zal het gehele pypwerk in Orchesttoon in de gelykzwevende
temperatuur worden gestemd".
"De blaasbalgen welke dit orgel zullen
gebezigd worden, zullen twee in getal zyn, ieder te lengte van 71/2 voet
en ter breedte van 4 voet (Amsterdamse maat) en best droog een
duimswagenschot vervaardigd...
De blaasbalgen zullen zoveel mogelyk
achter de orgelkast tegen de muur worden gelegd, opdat er genoegzame
ruimte tot doorgang tuschen orgelkast en blaasbalgen plaats vind, terwyl
de zyden om de balgen behalve de muurkant, met luiken bekleed, en
afgewerkt aan de achterkant der Orgelkast gelyk.
Inwijding Orgel
Organist
E.P.Seidel,uit Vollenhove, verrichtte de eindkeuring en nam het orgel
op1e Kerstdag 1858, tijdens een feestelijke kerkdienst, in gebruik. Dit
heugelijke feit kreeg ongetwijfeld een extra vrolijk tintje door het
serveren van "15 flessen wijn en gebak"die in het kasboek bij de kosten
van inwijding genoemd worden.
Dat de Doopsgezinde Blokzielegers(!)
erg blij waren met hun nieuwe orgel blijkt wel uit een (2maart 1859
gedateerde) brief uit de correspondentie van de kerkeraad ,,...wij een
nieuw orgel in onze kerk hebben laten daarstellen, hetwelk allerszins
voldoet en onze openbare godsdienstoefening opluistert en verheft..."
Nog
steeds, na anderhalve eeuw, is dit orgel in de Doopsgezinde Kerk van
Blokzijl in gebruik. Het instrument is vrijwel nog in originele staat
bewaard gebleven.
