Het geringe aantal mensen dat vóór 1580 rond de Zijl woonde heeft nauwelijks sporen van hun geloofsleven achtergelaten.
Dat
de Blokzijlers al vroeg de Hervormde leer waren toegewijd staat vast.
Het ontstaan van een eigen kerkelijke gemeente in Blokzijl valt samen
met de komst van Veldheer Diederik van Sonoy (1580).
Behalve de Nederduits Hervormde gemeente, treffen we in de 17e eeuw nog een aantal geloofsgemeenten aan.
Zo waren er drie kerken van de Doopsgezinden of Mennonieten (volgelingen van Menno Simonsz, de in 1536 bekeerde pastoor van Witmarsum). De Vlaamse Doopsgezinden hadden hun bedehuis De Gouden Grendel op het Oude Verlaat. De Waterlanders vonden elkaar in De Zon, de kerk op de Noorderkade die later dienst deed als ontmoetingsruimte van de Maatschappij tot het Nut van het Algemeen. Het derde doopsgezinde kerkgebouw Het Lam , vindt u aan de Breestraat. Helaas is de topgevelversiering verdwenen.
Voor de talrijke, soms meer dan 100, Israëlieten uit Blokzijl en de 20 uit Kuinre die hier handel en nering bedreven, was een Synagoge gebouwd
aan de Zuiderstraat. Deze is in het tijdvak 1920-1930 afgebroken wegens
bouwvalligheid en vertrek van de meeste joden. Ook verdween het Joodse
badhuis dat achter het voormalige postkantoor stond.
En dan was er tot begin 1700 nog een kerk van de Hernhutters gemeente.
Het Gereformeerde kerkgebouw bij de brug dateert uit 1908. De Gereformeerde kerk van Blokzijl werd geïnstitueerd in 1892.
Een Katholieke kerk
heeft Blokzijl nooit bezeten. De enkele katholieken (0,2 tot 3%) werden
getolereerd, maar hadden het zwaar. Vanaf 1651 lezen wij elk jaar in de
Notulen van de Hervormde Kerkeraad: "Sijn voorgelesen de Middelen
tot inbindinge van de stouticheit der Papisten (het Pausdom), alsoock de
middelen beraemt tegen vloecken en sweren".
Hoelang die voorlezing heeft geduurd is niet bekend, maar zeker tot 1670.
Met de kleine groep Lutheranen ging
men vreedzamer om, maar toch werd hen geweigerd (op een desbetreffend
verzoek in 1675) hun diensten in de Hervormde Kerk te mogen houden.
Bron: Blokzijl, een wandeling door de eeuwen, door Fr. M. Wiedijk




