Blokzijl: Naam en Leeftijd
Over de herkomst van de naam Blokzijl bestaan vele meningen en veronderstellingen. Wij zullen u er een aantal doorgeven:
- Blokzijl zou afkomstig zijn van de familie Block of Blocke, bij wiens huis, in de vijftiende eeuw, een sluisje gemaakt zou zijn in de Steenwijker Aa. Zijl staat onomstotelijk voor Sluis.
- Blokzijl dankt zijn naam aan een houten huis (Blockhuis; denk aan blokhut), dat bij het Kuiperssluisje of Groote Zijl gebouiwd werd.
- Blokzijl komt van zware houten deuren (blokdeuren) die in het zijl waren geplaatst, of:
- Blokzijl komt van zijl van hout dat tussen hardstenen blokken was aangebracht (zgn. groefstenen).
- Blokzijl komt van Blokken (versterkte gebouwen) die bij het Zijl werden gebouwd.
De Dikke van Dale geeft voor blok 15 hoofdbetekenissen en talloze varianten. Zijl staat daar ondubbelzinnig voor uitwaterings- of schutsluis. We kunnen de ware oorsprong van het woord vermoedelijk nooit achterhalen.
Schrijfwijze
Ook
hier weer een groot aantal varianten. Hoewel men in de eerste dagen
spreekt van Kuipersluis of Groote Zijl, spreekt de Bisschop Rudolph van
Utrecht (die met de Vollenhoofse Bisschoppen de wereldlijke macht in dit
gebied uitoefende) al van Blockziel. In die tijd wordt ook gesproken van "Bij Blockerssluys". In de "Beeden en Torftollen" Anno 1570, (register van tolgaring) komen we de naam Bluckzijl tegen. In de Acta sijnodi proviciales uit 1610 schrijft men Blocksijl. Een poëet schrijft in zijn Lofdicht op Blokzijl van Blockziel.
Toen Diederik van Sonoy op 28 januari 1581 in Het Vlek aankwam, schreef hij over Blok-zijl. Zijn verdedigingswerken moesten toen nog aangelegd worden. Verder vonden we nog de schrijfwijzen: Blockzijll (1589), Bloxiel (1596) en Bloxil (1606). De burgers worden Blokzijlers, Blokzijlders en vandaag: Blokzieligers genaamd.
Blokzijl werd eveneens genoemd in een schrijven vanwege Koning Filips II in het jaar 1561. Hij verleende de Tolgaarder het
recht om 's Konings Wapen boven de deur van het Tolhuis te plaatsen,
zodat de zich tegen de belasting verzettende schippers een stok achter
de deur kregen.
Bron: Blokzijl, een Wandeling door de Eeuwen door Fr. M. Wiedijk
